Agregat prądotwórczy do pompy ciepła – jaki wybrać?

Pompa ciepła ogrzewa dom tanio i wygodnie, ale ma jeden słaby punkt: do pracy potrzebuje prądu. Gdy zasilanie znika - przez wichurę, zerwaną linię czy prace w sieci - ogrzewanie staje. Agregat prądotwórczy rozwiązuje ten problem i utrzymuje pompę w ruchu niezależnie od sieci.

Dobór agregatu do pompy ciepła nie jest jednak prosty. Liczy się moc, ale też prąd rozruchowy sprężarki, liczba faz i jakość napięcia. W Proton zebraliśmy najważniejsze rzeczy, które trzeba wiedzieć przed zakupem - tak, żeby agregat udźwignął pompę i jej nie uszkodził.

Dobór mocy: co trzeba policzyć?

Najczęstszy błąd przy zakupie to dobór agregatu po mocy grzewczej pompy. Napis „12 kW" na pompie mówi, ile ciepła oddaje ona do domu - nie ile prądu pobiera. To 2 różne wartości. W pracy ciągłej pompa ciepła w domu jednorodzinnym pobiera zwykle od 3 do 5 kW mocy elektrycznej, bo z 1 kW prądu robi kilka kW ciepła.

Do doboru agregatu liczą się 3 rzeczy: pobór elektryczny pompy w pracy ciągłej, chwilowy skok przy rozruchu sprężarki oraz ewentualna grzałka wspomagająca. Dopiero suma tych elementów mówi, jak mocny agregat jest potrzebny.

Rozruch sprężarki - skąd bierze się zapas mocy?

Sprężarka pompy typu on/off przy starcie pobiera krótkotrwale znacznie więcej prądu niż podczas normalnej pracy - udar sięga 2-3 razy jej mocy znamionowej. Jeśli agregat nie ma zapasu, przeciąży się albo w ogóle nie ruszy. Inaczej jest z pompami inwerterowymi (falownikowymi), dziś najczęściej spotykanymi: sprężarka rozpędza się łagodnie, więc udar rozruchowy jest niewielki i nie trzeba tak mocno przewymiarowywać agregatu.

Grzałka wspomagająca - element, o którym się zapomina

Większość pomp ciepła ma elektryczną grzałkę wspomagającą o mocy 6-9 kW. Włącza się przy dużych mrozach, podczas odszraniania albo gdy trzeba szybko dogrzać wodę. Jeśli agregat ma pozwalać na pracę grzałki, jego moc trzeba dobrać z zapasem na te dodatkowe kilowaty. Druga opcja to wyłączyć grzałkę na czas pracy z agregatu i zostawić samą sprężarkę - wtedy wystarczy mniejszy agregat. To jedna z pierwszych rzeczy, które ustalamy z klientem.

Orientacyjny dobór agregatu (pompa inwerterowa, bez pracy grzałki wspomagającej):

To wartości wyjściowe, nie gotowa recepta. Realny dobór zależy od konkretnego modelu pompy - jej prądu rozruchowego, typu sprężarki i tego, czy grzałka ma pracować. Jeśli chcesz mieć pewność, zadzwoń do nas - policzymy dobór na parametrach Twojej pompy.

Sprawdź też ➡️ Agregat prądotwórczy - jak dobrać moc?

Jednofazowy czy trójfazowy? Nie pomyl się na starcie

Pompy ciepła w domach jednorodzinnych to najczęściej urządzenia trójfazowe (400 V). Jeśli masz taką pompę, potrzebujesz agregatu trójfazowego - jednofazowy nie podoła współpracy, a podłączenie pompy trójfazowej do jednej fazy grozi jej uszkodzeniem. Gdy pompa jest jednofazowa i agregat ma służyć tylko do jej zasilania awaryjnego, sprawdzi się generator jednofazowy. Jeśli agregat ma zasilać też inne urządzenia, weź pod uwagę fazowość ich wszystkich.

Jakość napięcia: AVR, czysta sinusoida i czuła elektronika

Elektronika pompy ciepła jest wrażliwa na jakość prądu. Zbyt niskie lub zbyt wysokie napięcie potrafi uszkodzić sterownik albo sprężarkę. Dlatego agregat do pompy musi mieć stabilizator napięcia AVR, który utrzymuje stałe napięcie niezależnie od obciążenia. Bez niego napięcie skacze wraz ze zmianą obciążenia, a to kończy się kosztowną awarią.

W poradnikach często przeczytasz, że pompa wymaga „agregatu inwerterowego z czystą sinusoidą". To uproszczenie. Czysty przebieg napięcia jest konieczny, ale inwerter to nie jedyna droga - dają go też agregaty z prądnicą synchroniczną i dobrej klasy AVR, a takie są nasze jednostki diesla. Inwerterowe generatory to głównie małe agregaty benzynowe, o mocy nieadekwatnej do pompy w domu. Do trójfazowej pompy ciepła praktycznym wyborem jest agregat diesla z prądnicą synchroniczną i stabilnym AVR, a nie mała benzynowa jednostka inwerterowa.

Godnym polecenia przenośnym agregatem prądotwórczym do pompy ciepła, który nie zajmuje dużo miejsca, jest Proton 12000 400V. Ten trójfazowy agregat o mocy znamionowej 10 kW ma wbudowany stabilizator AVR oraz sprawdzony silnik Diesla chłodzony cieczą. Na pełnym, 29-litrowym zbiorniku pracuje około 10 godzin, a czytelny wskaźnik poziomu paliwa pozwala uzupełnić je na czas.

Sprawdź też ➡️ Regulator AVR - czym jest? Jak działa?

Autostart (SZR) i bezpieczne podłączenie

W agregatach awaryjnie zasilających pompę ciepła ważny jest układ SZR (ang. ATS), czyli samoczynne załączanie rezerwy, nazywane też autostartem. Gdy zabraknie prądu, agregat uruchamia się automatycznie i pompa pracuje bez przerwy. Kiedy napięcie w sieci wróci, agregat sam się wyłącza. Sprawdza się to zwłaszcza wtedy, gdy przerwa nastąpi pod Twoją nieobecność. Podobnie jak nie wszystkie agregaty mają AVR, tak nie wszystkie mają SZR - w ten układ wyposaża się głównie jednostki z górnej półki.

Agregatu nie wolno wpiąć do domowej instalacji „na sztywno". Między siecią a agregatem musi być przełącznik lub układ SZR, który odcina instalację od sieci na czas pracy generatora. Bez tego prąd z agregatu może trafić do sieci energetycznej i zagrozić ekipom naprawiającym awarię, a przy powrocie zasilania - uszkodzić agregat. Takie podłączenie zawsze zleca się elektrykowi, a my podpowiadamy, jak przygotować instalację.

Agregat prądotwórczy do pompy ciepła - jaki rodzaj paliwa wybrać?

Na rynku do wyboru są generatory benzynowe i napędzane olejem napędowym (dieslem). Benzynowe bywają tańsze w zakupie, ale do zasilania awaryjnego pompy w dłuższej perspektywie lepiej sprawdza się diesel.

Za wyborem agregatów prądotwórczych z silnikiem Diesla przemawia kilka konkretów. Takie generatory są mniej awaryjne, mają dłuższą żywotność i niższe koszty eksploatacji. Olej napędowy lepiej znosi też długie przechowywanie: benzyna po około roku traci parametry i trzeba ją wymienić, a diesel wytrzymuje w zbiorniku nawet 4 lata - to ważne przy paliwie, które czeka na moment awarii.

Diesel wygrywa też na spalaniu. Przykładowo agregat pobierający około 2 litrów oleju napędowego na godzinę przy cenie ok. 7 zł za litr kosztuje około 14 zł za godzinę pracy.

Dobrym przykładem jest Proton 10000 360. Sprawdza się przy odbiornikach trójfazowych i mieszanych dzięki funkcji Dual, która pozwala uzyskać na wyjściach jednofazowych aż 80% mocy. Spala od 1,7 litra oleju napędowego na godzinę przy 40% obciążenia. Ma wbudowany stabilizator AVR, czujnik poziomu oleju, licznik motogodzin i wskaźnik poziomu paliwa.

Czujnik poziomu paliwa

Jeśli nie chcesz często sprawdzać poziomu paliwa, możesz podłączyć większy zbiornik albo wyposażyć agregat w czujnik. Gdy paliwo zbliży się do rezerwy, dostaniesz powiadomienie - na przykład SMS-em lub sygnałem dźwiękowym. To praktyczne udogodnienie, bo agregat czasem uruchamia się przy krótkich zanikach prądu, których nawet nie zauważasz, i po cichu zużywa paliwo.

Sprawdź też ➡️ 3 powody, dla których warto wybrać agregat z silnikiem diesla

Agregat czy magazyn energii? A może jedno i drugie

Agregat to nie jedyny sposób na podtrzymanie pompy ciepła. Alternatywą jest magazyn energii, który po zaniku prądu zasila dom z naładowanych akumulatorów - cicho i bezobsługowo. Ma jednak ograniczoną pojemność, więc przy długiej przerwie sam się wyczerpie.

Najlepiej te rozwiązania współpracują razem. W układzie hybrydowym pompa ciepła pracuje płynnie z magazynu energii, a agregat uruchamia się tylko po to, żeby magazyn doładować. Agregat pracuje wtedy krócej i ciszej, a zasilanie jest pewne nawet przy wielogodzinnym blackoucie. W Proton dobieramy zarówno same agregaty, jak i zestawy z magazynem energii - w zależności od tego, jak długo i jak cicho zasilanie ma działać.

Agregat prądotwórczy do pompy ciepła - najczęstsze pytania (FAQ)

Ile kW agregat do pompy ciepła 12 kW?

Dla pompy o mocy grzewczej 12 kW zwykle wystarczy agregat trójfazowy o mocy ciągłej od 8 do 10 kW - pod warunkiem że w czasie pracy z agregatu nie działa grzałka wspomagająca. Ostateczną wartość warto potwierdzić na parametrach konkretnej pompy.

Czy agregat udźwignie pompę ciepła?

Tak, jeśli ma odpowiedni zapas mocy na rozruch sprężarki i stabilne napięcie z AVR. Kłopot pojawia się przy agregacie dobranym po mocy grzewczej pompy albo bez zapasu na grzałkę wspomagającą.

Czy agregat diesla odpali zimą?

Nowoczesne agregaty diesla radzą sobie z mrozem dzięki świecom żarowym i podgrzewaniu układu paliwowego. Zimowy rozruch nie jest problemem, o ile agregat jest sprawny i zatankowany świeżym paliwem.