Jak podłączyć agregat prądotwórczy do instalacji domowej i go sprawdzić?

Posiadanie agregatu prądotwórczego w domu ma wiele zalet. W przypadku awarii sieci elektroenergetycznej albo planowanego wyłączenia, urządzenie wytworzy prąd i pomoże w zapewnieniu energii wszystkim sprzętom gospodarstwa domowego. W jaki sposób efektywnie i bezpiecznie podłączyć taki agregat do instalacji elektrycznej? Jak go później sprawdzić?

Pamiętaj, że odpowiednie podłączenie agregatu to nie tylko kwestia działania całej, wewnętrznej instalacji elektrycznej, ale również bezpieczeństwa. Dlatego podejdź do tematu kompleksowo, bez pomijania żadnego kroku!

W jaki sposób podłączyć agregat w domu?

Pamiętaj, że na początku nie tyle ważne jest to jak podłączyć agregat prądotwórczy do instalacji domowej, ale które urządzenie wybierzesz. Zanim zdecydujesz się na zakup generatora, dowiedz się, jakie parametry techniczne musi mieć mieć Twój agregat.

Zasilanie jednofazowe i trójfazowe w domu

W domach jednorodzinnych stosuje się zwykle generatory jednofazowe, czyli wytwarzające napięcie 230 V. Jest to uzasadnione zarówno potrzebami (większość odbiorników domowych to urządzenia jednofazowe), jak i ekonomią. Co to oznacza? Agregaty trójfazowe mogą zawsze zasilać odbiorniki jednofazowe. Bywa to jednak nieopłacalne. Agregat trójfazowy na każde z wyjść jednofazowych dostarcza zaledwie 1/3 mocy, dlatego w przypadku urządzenia trójfazowego potrzebny jest ostatecznie generator większej mocy niż w przypadku wyboru urządzenia jednofazowego.

Dobór mocy pod zasilanie awaryjne

Agregat rzadko zasila całą instalację. Najczęściej podłącza się do niego tylko wybrane obwody, takie jak ogrzewanie, lodówka, oświetlenie czy sprzęt IT. Moc generatora powinna pokrywać sumę mocy tych odbiorników z zapasem, ponieważ część urządzeń, na przykład lodówki czy pompy, pobiera przy rozruchu więcej prądu. W praktyce agregat nie może przekraczać 75–80% swojej mocy znamionowej.

Automatyczne załączanie agregatu

Agregat może być uruchamiany ręcznie albo podłączony na stałe do instalacji domu przez układ SZR (ang. ATS). W takim rozwiązaniu system sam przełącza zasilanie z sieci na agregat w momencie zaniku napięcia i przywraca je po powrocie prądu.

Przeczytaj też: ➡️Jak działa system ATS i kiedy warto go mieć?

Jeżeli agregat z SZR (ang. ATS) jest trwale połączony z instalacją budynku i siecią energetyczną, zwykle wymaga to zgłoszenia do lokalnego operatora sieci dystrybucyjnej, a sam układ musi spełniać wymagania dotyczące blokady przed podaniem napięcia do sieci.

Zgłoszenie jest ważne, ponieważ agregat z SZR (ang. ATS) z jednej strony zasila odbiorniki w instalacji znajdującej się po stronie odbiorcy energii elektrycznej, ale z drugiej – współpracuje z siecią elektroenergetyczną, wpływając na nią. Układ montuje się za licznikiem energii elektrycznej od strony zasilania. SZR (ang. ATS) przyłącza się do instalacji elektrycznej budynku oraz do agregatu. Między agregatem i SZR (ang. ATS) prowadzi się również obwody sterujące współpracą generatora zarówno z instalacją odbiorcy, jak i z siecią elektroenergetyczną.

Przepisy krajowe nie regulują tego jednoznacznie, dlatego OSD stosują własne regulaminy. W przypadku obowiązku zgłoszenia OSD zwykle wymaga certyfikatu SZR (ang. ATS) potwierdzającego spełnienie normy dotyczącej mechanicznej blokady, która zapobiega podaniu napięcia z agregatu do sieci.

Czy można używać agregatu bez SZR (ang. ATS)?

W Proton SZR (ang. ATS) jest zawsze opcją. Zalecamy skorzystanie z SZR (ang. ATS), ponieważ automatyzując proces wyboru źródła energii, zyskujesz komfort i wygodę. Nie musisz np. wychodzić z domu podczas niepogody, żeby uruchomić urządzenie, nie musisz być w ogóle obecny w domu, by uniknąć np. rozmrożenia lodówki.

Dajemy więc Klientom możliwość łatwego korzystania z agregatu dzięki SZR (ang. ATS), jednak zapewniamy również alternatywę w postaci manualnego rozruchu. Nie musisz podłączać agregatu na stałe, jeżeli w rozdzielnicy posiadasz ręczny przełącznik sieć-agregat, pozwalający wybrać źródło zasilania. W takim przypadku na tablicy bezpieczników warto zainstalować specjalne gniazdo, które umożliwi Ci podłączenie sprzętu do zasilania instalacji. Gdy zajdzie taka konieczność, możesz podłączyć agregat, włączyć go i zasilać awaryjnie dom.

Jak fizycznie podłączyć agregat do instalacji domu

Agregatu nie podłącza się do zwykłego gniazdka w ścianie. Takie rozwiązanie jest niebezpieczne, ponieważ napięcie z generatora może zostać podane wstecz do sieci energetycznej. Jedyną bezpieczną metodą jest wpięcie agregatu do instalacji przez rozdzielnicę budynku, z wykorzystaniem przełącznika sieć-0-agregat albo układu SZR (ang. ATS), który zapewnia blokadę między siecią a generatorem.

W praktyce w rozdzielnicy montuje się przełącznik źródła zasilania, a do niego doprowadza się przewód z gniazda agregatu zamontowanego na ścianie budynku lub w garażu. Agregat podłącza się do tego gniazda, a przełącznik decyduje czy dom jest zasilany z sieci czy z generatora. Dzięki temu instalacja nigdy nie jest jednocześnie połączona z agregatem i z siecią energetyczną.

Przeczytaj też: ➡️Jak wybrać miejsce do instalacji agregatu prądotworczego do domu?

Podczas awarii najpierw odłącza się dom od sieci w rozdzielnicy, następnie uruchamia agregat i przełącza instalację na zasilanie z generatora. W systemach z SZR (ang. ATS) cały ten proces odbywa się automatycznie. Zwykle do agregatu podłącza się tylko wybrane obwody awaryjne, takie jak ogrzewanie, lodówka czy internet, co pozwala uniknąć przeciążenia urządzenia.

Uziemienie agregatu – czy jest konieczne?

Agregat prądotwórczy podczas pracy potencjalnie zagraża zdrowiu i życiu. Wynika to z samego tylko faktu, że jest urządzeniem elektrycznym i posiada części przewodzące, których z łatwością można dotknąć (np. metalowa obudowa). Dlatego generator zawsze należy uziemić. W przypadku agregatów przenośnych odbywa się to za pomocą metalowego pręta.

Nasze przenośne agregaty prądotwórcze, takie jak np. Proton Oasis 1 Diesel czy Proton 1 Plus Diesel, są wyposażone w zacisk uziemiający, który umożliwia szybkie i proste wykonanie uziemienia urządzenia. Aby to zrobić, należy podłączyć do zacisku izolowany przewód o odpowiednim przekroju (zalecana minimalna średnica to 4,5 mm). Drugi koniec przewodu należy przyłączyć do stalowego pręta uziemiającego o minimalnej długości 2,5 m. Pręt trzeba wbić w ziemię na taką głębokość, aby jego zacisk znajdował się tuż nad powierzchnią gruntu.

Prawidłowo wykonane uziemienie znacząco poprawia bezpieczeństwo użytkowania agregatu. W sytuacji, gdy na obudowie generatora pojawi się niepożądane napięcie, zostanie ono natychmiast odprowadzone do ziemi za pomocą przewodu i pręta uziemiającego, co eliminuje ryzyko porażenia prądem.

Jak sprawdzić agregat prądotwórczy po podłączeniu?

Jeżeli dokonałeś trwałego podłączenia agregatu z siecią elektryczną, to sprawdzenie całej instalacji odbędzie się podczas jej odbioru. System musi mieć zabezpieczenia antypożarowe, chronić przed skokami napięcia (przepięciami) oraz automatycznie przełączać się w razie zmiany źródła zasilania. Kontroli takiej instalacji dokona osoba odbierająca całość.

W przypadku, gdy chcesz sprawdzić agregat podłączony zewnętrznie, przełącz źródło zasilania na rozdzielni i uruchom urządzenie. Nie włączaj od razu wszystkich urządzeń, które ma zasilać agregat – rób to po kolei, sukcesywnie. W ten sposób sprawdzisz obciążenie sprzętu – zgodnie z wytycznymi producenta zobacz czy wszystkie parametry pracy są prawidłowe. Pamiętaj, że w przypadku ewentualnych problemów należy natychmiast wyłączyć urządzenie i odłączyć je od instalacji, a następnie zlecić kontrolę uprawnionemu elektrykowi.

Agregat prądotwórczy w domu pozwala zabezpieczyć się na wypadek ewentualnej awarii dostaw energii z sieci. Jednak wyłącznie bezpieczna instalacja pozwoli Ci korzystać z zalet tego urządzenia!

Przeczytaj też: ➡️Jak bezpiecznie korzystać z generatora prądu?